Saturday, November 7, 2015

පරිඝනක තොරතුරු පද්ධති

තොරතුරු තාක්ෂණය අද ලෝකයේ ගෘහස්ථ ක්‍රියකාරකම් වල සිට සංකීර්ණ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි දක්වා පුළුල් පරාසයක විහිදී පවතී. ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයෙහි එය යොදාගැනෙනුයේ "පරිඝනක තොරතුරු පද්ධති" (Computer Information Systems) භාවිතයෙනි.

ප්‍රථමයෙන්ම, අපි දත්ත සහ තොරතුරු යනු කුමක්දැයි සොයා බලමු. දත්ත යනු දළ කරුණු ය. දත්ත තනිව එවායේ මුල් ස්වභාවයෙන් පවතින විට, එතරම් ප්‍රයෝජනයක් නැත. උදාහරණයක් ලෙස, අයෙකු ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය වෙළඳසලකින් සිමෙන්ති සහ ගඩොල් මිළදී ගන්නා අවස්ථාවක් සළකා බලමු. මෙහිදී එක් සිමෙන්ති උරයක මිළත්, එක් ගඩොල් කැටයක මිළත්, පාරිභෝගිකයා මිළදී ගත් සිමෙන්ති උර ගණනත්, ගඩොල් කැට ගණනත් දත්ත (එනම් දළ කරුණු) වේ.

දත්ත සැකසීමකට (processing) ලක් කිරීමෙන් තොරතුරු ලැබේ. ඉහත අවස්ථාවේදී ඒ ඒ භාණ්ඩ වල ඒකක මිළ හා මිළට ගත් ප්‍රමාන භාවිතයෙන් ලබාගන්නා බිල්පතෙහි සම්පූර්ණ වටිනාකම තොරතුරකි. ඒ සඳහා කරණලද ගුණ කිරීම් හා එකතු කිරීම් සමූහය සැකසීම් ක්‍රියාවලියයි. එකිනෙකින් වෙන්වූ දත්ත සමූහය වෙනුවට, එවා සකසාගත් ලබාගත් තොරතුර මේ අවස්ථාවේදී ප්‍රයෝජනවත් වේ.

පරිඝනක තොරතුරු පද්ධතියක් යනු, ව්‍යාපාරික ක්‍රියාවලීන් හා සම්බන්ධ දත්ත එකතු කරගැනීමට, එවා ගබඩා කර තැබීමට, සකස් කිරීමට සහ සකස්කිරීමෙන් ලබාගත් තොරතුරු භාවිත කරන්නන්ට බෙදාහැරීමට යොදාගන්නා සංරචක සමූහයක එකතුවකි. පද්ධතියේ දෘඪාංග, මෘදුකාංග, දත්ත, පද්ධති ක්‍රියාකාරිත්වයට නියමිත ක්‍රියාපටිපාටි, පද්ධති ක්‍රියාකාරිත්වයට සම්බන්ධ සියළුම පුද්ගලයින් සහ පද්ධතියෙන් ලැබෙන ප්‍රතිචාර මෙම සංරචක වේ. සරලව ගත් කළ, මෘදුකාංග දෘඪාංග සඳහා උපදෙස් වන අතර, ක්‍රියාපටිපාටි පද්ධතිය හා සම්බන්ධ පුද්ගලයන් හට ඇති උපදෙස් වේ.

ආයතනයන්හි එක් එක් මට්ටම් වල භාවිතාවන තොරතුරු පද්ධති විවිධ වේ.

ව්‍යාපාරයහි ක්‍රියාකාරී මටට්මේ (operational level) ක්‍රියාකාරකම් සැකසුම් පද්ධති (Transaction Processing Systems) භාවිතා වේ. අප සියල්ලන්ම දැක ඇති Point of Sale Systems අයත් වන්නේ මෙම පද්ධති වර්ගයටයි.

ඊට ඉහළ මට්ටම වන මධ්‍ය කළමනාකාරීත්ව මට්ටමේදී (middle management level) කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධති (Management Information Systems) භාවිතා වේ. තොග පාලන පද්ධති (Stock Control Systems), මානව සම්පත් කළමනාකරණ පද්ධති (Human Resource Management Systems) සහ භාන්ඩ ලේඛන පද්ධති (Inventory Systems) මීට උදාහරණයන්ය.

ආයතනයන්හි ඊට ඉහළින් ඇති ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමනාකාරීත්ව මට්ටමේදී (senior management level) තීරණ ආධාරක පද්ධති (Decision Support Systems) භාවිත වේ. ආයතනයක ඉහළම මට්ටම වන ක්‍රමෝපායික මට්ටමේදී (strategic level) භාවිතා වනුයේ විධායක තොරතුරු පද්ධතීන් (Executive Information Systems) වේ. මෙම පද්ධති දෙවර්ගයම බොහෝ දුරට ඒ ඒ ආයතනයන්ට විශේෂිත ආකාරයට නිර්මාණය කළ එවා වේ. මෙම පද්ධතීන්, ඊට පහළ මට්ටම්වල ක්‍රියාත්මක වන පද්ධතීන්ගෙන් දත්ත හා තොරතුරු ලබාගෙන, ඒවා තවදුරටත් සකසාගනී. මෙසේ යම් කාල පරාසයක් තුල සැකසූ තොරතුරු විශ්ලේෂණය කර අලෙවි දිශානති (sales trends) සහ ඉල්ලුම් පූර්වකථන (demand forecasting) යනාදිය ඉදිරිපත් කිරීමට මෙම පද්ධති වලට හැකියාව ඇත.

මීට අමතරව, ආයතනයක සෑම මට්ටමකම යොදාගැනෙන තොරතුරු පද්ධති වර්ග ද ඇත. ඒවා එදිනෙදා කාර්යාලීය වැඩ පහසු කරගැනීම සඳහා යොදාගන්නා මෘදුකාංගයි. (උදාහරණ: Microsoft Word, LibreOffice Writer, Microsoft Powerpoint, LibreOffice Impress).

පරිඝනක තොරතුරු පද්ධති වල ඇති ප්‍රධාන වාසි නම් ඒවායේ නිරවද්‍යතාවයත් වේගයත් ය. තවද එවා මගින් පුනරාවර්තී ක්‍රියා ස්වයංක්‍රීයව සිදුකිරීමට සලස්වාගත හැක. මෙමගින් ඉතිරිවන ශ්‍රමයෙන් මෙහෙයුම් පිරිවැය අඩු කරගත හැක. මීට අමතරව, මෙම පද්ධති මගින් ලැබෙන තොරතුරු කෙටි හා දීර්ඝ කාලීන තීරණ ගැනීමට බෙහෙවින් උපකාරී වේ.

මෙම පද්ධති වල ඇති ප්‍රධාන අවාසිය වැයවෙන පිරිවැයයි. දෘඪාංග, මෘදුකාංග සහ තාක්ෂණික කාර්යමණ්ඩල යන කොටස් තුනට මෙම වැයවීම් සිදු වේ.

එනමුත්, නිදහස් හා විවෘත මෘදුකාංග (Free and Open Source Software) භාවිතයෙන් මෘදුකාංග සඳහා මූලික පිරිවැය අවම කරගැනීමට හැකියාව ඇත. තවද සේවාවක් ලෙස මෘදුකාංග (Software as a Service) පරිශීලනයෙන් දෘඪාංග සඳහා මූලික සහ මෙහෙයුම් පිරිවැයත්, තාක්ෂණික සේවක මෙහෙයුම් පිරිවැයත් වලක්වාගත හැකිය. (මේ කරුණු ඉදිරි ලිපි වලින් විස්තර කරණු ඇත.)

මේ සියල්ලම මිනිස් ශ්‍රමය යොදවා නොකරන්නේ මන්දැයි ඔබට සිතෙන්නට පුළුවන. මිනිසුන් වෙනුවට පරිඝනක තොරතුරු පද්ධතියක් භාවිතාකිරීම සුදුසු වන අවස්තා කිහිපයක් ඇත. සැකසියයුතු දත්ත ප්‍රමානය ඉතා වැඩි නම් හෝ කළ යුතු ගණනයකිරීම් ඉතා සංකීර්ණ නම් හෝ තොරතුරු පද්ධතියක් භාවිතයෙන්, නිරවද්‍යතාවය රැකගෙන, අඩු කාලයකින් කාර්යය ඉටුකරගැනීමට හැකිය. එමෙන්ම, එකවර ක්‍රියාවන් රාශියක් පාලනය කලයුතු මොහොතකදී ඒ ඒ ක්‍රියාවන් අතර සම්බන්ධීකරන සහ සමායෝජනය වඩාත් නිවැරදිව කිරීමට හැකියාව ඇත්තේ පරිඝනක තොරතුරු පද්ධතියකටය. මෙවන් අවස්ථා හැරුණුවිට, ව්‍යාපාරික කටයුතු සඳහා තොරතුරු පද්ධතියක් භාවිත කලයුතුද නැත්ද යන්න තීරණය කල යුත්තේ එහි පිරිවැය සහ ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනතුරුවය.

(මවිසින්, පරිඝනක භාවිතයට නවක දේශීය ව්‍යාපාරිකයන් අරමුණු කොට, සිංහල මාධ්‍යයෙන් පළවන ත්‍රෛමාසික සඟරාවකට ලියූ, පළනොවූ ලිපියකි.)

Saturday, August 8, 2015

How to Help a Friend in a Hardship of Life in 5 Easy Steps

Things to keep in mind, before you lend a helping hand

  1. For people who go through hardships, it's difficult to keep the presence in mind and make rational decisions to overcome their current situation. The supporter should keep this in mind first.
  2. The objective of the supporter should be to listen and understand these problems and provide solutions, advice or suggestions. Depending on the level of friendship/trust/closeness between the person and supporter, the supporter can provide one or all of these. This is the second thing that the supporter should keep in mind.
  3. Some people, even though how close they are to you, are not ready to accept support. Some people heed what you say, but do not act upon your guidance or suggestions. Therefore, your actions might not yield your expected results always. As a supporter, you should not be disappointed or discouraged by this. This is the third point to keep in mind.

How to help and support

The person who go through hardship will have one or more problems that they face. All these would have one or more causes. If you remove the cause, the effect would also cease to exist. So, the zeroth step should be providing emotional comfort. This will prepare them better to face the problem. Any battle won is won in mind first. This doesn't mean sugar coating the situation, but providing him/her assurance that you will be there to help, and you will be there to the end of it.
The first step is to analyze the circumstances and understand the causes of them. For this, the person with the problems should provide all the necessary information that he/she has over the matter. You should ask questions and clarifications, with the intent of understanding the problems.
The second step is to find out remedies for the causes of the problems. You can use your experience, instincts, other peoples' advice or any other means necessary to device solutions. It's important that your solutions should be morally correct and should not harm you, your friend who need help or any other living/non-living component of the society. (This doesn't mean that you should not take tough decisions. For example, not ending an abusive relationship thinking that the other party would be mentally hurt is such a scenario. You need to think that if the relationship continues, it will continue to harm the victim. If it ends, it will be good for both parties as one's harm is ended and the other is prevented from committing bad deeds.)
This is the most important part of helping, because the one with problem may not be in a proper mental state to make a rational decision. The solutions should be well thought out, considering all the possible outcomes of the actions.
The third step is to communicate the solution properly. Make sure that following are fulfilled at the end of this step.
  1. Person with the problems understands what are his/her problems.
  2. He/she understands what are the causes of these problems.
  3. He/she knows what are the solutions, and are these going to solve the problems.
  4. He/she understand what the possible outcomes, and what external factors will have an success/failure of the solution.
  5. He/she knows what are the backup/mitigation plans.
Once these are communicated, you should ask for their feedback on them. You need to take suggestions from them on these solutions. Ideally, you should get them involved in formulating the solutions. No matter how sound your solutions may be, they may not accept them. They may contradict your opinions. Remember, it's their life. You are not making decisions for them. You are just providing solutions for their current hardships. They have their freedom to accept it or reject it. Don't be disheartened. (Remember the 3rd point to keep in mind.)
If your solutions are accepted, the fourth step is to put your solutions to action. The initiator of these can either be the person with the problem, you or a third party. Give help yourself, help him/her find help and find outside help as necessary. Always followup on the progress. If things don't work out, evaluate issues and take actions, so that the solution ends in the desired outcome. Remember, it's not a leaner process. An action plan is always iterative, where improvement are made in each cycle identified by the feedback of the previous.
If your solutions are not accepted, the fifth step is to find alternatives. If alternatives are accepted, continue as mentioned in the above paragraph. If alternatives are repeatedly rejected, you will have to stop at a certain point. In such a situation, let the person with the problems device solutions on their own. If they are willing to accept help, provide them as necessary. Make sure that those solutions are morally correct.
(This is based on an article that I've written on wikiHow.)

Saturday, September 4, 2010

මියුසික් වීඩියෝ හදන්න කන කට්ටක්

මීට සති දෙකකට වගේ කලින් මම ගියා මියුසික් වීඩියෝ එකක් රූගතකරනවා බලන්න. සිංදුව කිව්වෙ මගේ පාසලේ මිතුරෙක් වූ සුමුදුත්, ඔහුගෙ මල්ලි ශනුකත් විසින්. රූගතකිරීම් තිබුනේ වාද්දුව Blue Water හෝටලේ කිට්ටුව මුහුදු වෙරළ හා ඒ අවට. ඉතින් මටත් ආරාධනාවක් ලැබුනා බලන්න එන්න. :-) සුමුදුගේ ඉල්ලීම පිට මම යාලුවෙක්ගෙ කැමරාවකුත් උස්සන් ගියා රූගතකිරීමෙ ෆොටෝ ගන්න.

රූගතකිරීම් කරගෙන යන අතරතුර අපිට පොඩි අකරතැබ්බයකට මුහුන දෙන්න සිදුවුනා. පිටපතේ තියෙනවා නළුවයි නිළියයි වාහනේක යන දර්ශනයක්. ඒක රූගත කරන්න වාහන දෙකක් වෙරළට සමාන්තරව පදවන්න ඕනා. එකක නළු නිළියයි, අනෙකෙ කැමරාව. ගායකයො දෙන්න තමයි වාහන දෙක පදවන්න හිටියෙ. අධ්‍යක්ෂක "ඇක්ශන්" කිව්ව විතරයි, නළුවයි නිළියයි හිටපු වාහනේ එරුනා මූදු වැල්ලෙ..

දැන් ඉතින් මොනව කරන්නද? රූගතකිරීම් පැත්තකින් තියලා කට්ටියම වාහනේ ගොඩ ගන්න හදනවා. නිළිය ඇරෙන්න අනිත් හැමෝම වාහනේ තල්ලු කරනවා.

කොච්චර මහන්සි උනත් සිද්ධ උනේ වාහනේ තවත් එරෙන එක. අන්තිමට ඒ කිට්ටුව තිබ්බ Fisherman's Villa Restaurant එකෙන් ලනුවක් ගෙනත්, අනිත් වාහනෙන් ඇදලා, අපි තවත් තල්ලු කරලා, යාන්තං ගොඩ ගත්තා. කට්ටියම හොඳට වැලි නෑවා.

ඊට පහුවෙනිදා මට විභායක් තිබුණු නිසා මම වාහනේ ගොඩ ගත්ත ගමන් ගෙදර ආවා. අද තමයි මට වීඩියෝ එක දකින්න ලැබුනේ. වීඩියෝ එක මෙතනින් බා ගන්න.

මේක බලනකොට මට "අනේ අපොයි" කියලා හිතුනා. අපි මෙච්චර කට්ටක් කාල තියෙන්න තත්පර 5ක දර්ශනේකට! (1:10 වන මිනිත්තුවෙ තියෙන රූප රාමුව) කොහොමින් හරි එකත් හොඳ විනෝදාත්මක අත්දැකීමක් උනා.

ගීතයත් අහලම බලන්න...

සංකල්පනාවෝ...
ගායනය: සුමුදු සහ ශනුක
සංගීතය: කසුන් කල්හාර
පද: අරුණ කිත්සිරි


මම ගත්ත ෆොටෝ ඊළඟ ලිපියෙන් පළකරන්නම්...

Tuesday, April 27, 2010

අම්බලම් නැති රටේ...

මට මේ සටහන ලියන්න හිතුනේ අද උදේ දැකපු හද සසල කරවන සිද්ධියක් නිසා. මම ඔෆීස් එකට ඈවිදගෙන එනකොට දැක්කා පාර අයිනෙ රෝද පුටුවක් නවත්වලා තියෙනවා. බෑලූ බැල්මට කවුරුත් නෑ. ටිකක් කිට්ටු කරල බලද්දි, සරමක් ඔලුවෙ ඉඳන් පෙරවගත්ත මනුස්සක් ඒක උඩ නිදි. හරියට රෙදි පොට්ටනියක් වගේ පොඩියට පෙනුනෙ. ඒ වකුටු වෙලා ඉන්න නිසාද, දෙපා නැති නිසාද කියලා හිතා ගන්න බෑ, මුලු ශරීරයම සරමෙන් වැහිලා තිබුනු නිසා.

මෙහෙම අසරණ මිනිස්සුන්ට රෑට වැටිලා නිදාගන්න තැනක් තියෙනවා නම් අඩුම ගානෙ. ඒ කාලෙ නම් ගව්වෙන් ගව්ව අම්බලම් තිබ්බලු. ඒවයෙ වතුර බොන්න පිංතාලි තිබ්බලු.

මට මතක් උනා මටත්, මගෙ මිත්‍ර චමිත්ටත් මුහුනපාන්නවුනු අත්දැකීමක්, 2004 වසරෙදි. අපි පංති ගිහින් එන අතරෙදි දැක්කා පාර අයිනෙ ක්ලාන්ත වෙලා වැටිලා හිටිය ආච්චි කෙනෙක්ව. (ඒ කතාව පස්සෙ කියන්නම්) එදත් අපිට ඒ මනුස්සයව නවත්තන්න තැනක් තිබුනෙ නෑ.

අදටත් අම්බලම් නැති උනාට, අම්බලම් වල නවතින්න මිනිස්සු ඉන්නවා.

Friday, October 10, 2008

My First Step into Blogging

Ahhhh... It's about time I started blogging... I had quite a longing to start a blog, but work and studies kept me 100% occupied.

I'm also suprised why I started to write a blog so late. Anyway, it's better later than never!!!

Let's see how this will turn out...